Hava Kargo İthalatında Gerekli Belgeler: Fatura, Çeki Listesi ve AWB Rehberi

Hava kargo ile ithalatta temel belgeler ticari fatura (commercial invoice), çeki listesi (packing list) ve hava konşimentosudur (AWB). Ürüne ve menşeye göre menşe şahadetnamesi, uygunluk belgeleri veya tehlikeli madde beyanı da gerekebilir. Belgelerin eksiksiz ve birbiriyle tutarlı olması, yükünüzün gümrükte beklemeden çekilmesinin en önemli şartıdır.

1. Ticari Fatura (Commercial Invoice)

Ticari fatura, gümrük kıymetinin ve vergilerin hesaplandığı temel belgedir. Tedarikçiniz tarafından düzenlenir ve şu bilgileri içermelidir:

• Satıcı ve alıcının unvanı ile açık adresi
• Ürünlerin açık ve anlaşılır tanımı
• Adet, birim fiyat ve toplam tutar ile para birimi
• Teslim şekli (Incoterms: EXW, FCA vb.)
• Ürünlerin menşe ülkesi
• Mümkünse ürünlerin GTİP (HS) kodları

2. Çeki Listesi (Packing List)

Çeki listesi; her koli veya paletin içeriğini, adedini, brüt ve net ağırlığını ve ölçülerini gösterir. Gümrük muayenesinde ve depoda yükün kontrolünde kullanılır. Çeki listesindeki toplam adet ve ağırlıklar, ticari fatura ve AWB ile birebir uyumlu olmalıdır.

3. Hava Konşimentosu (Air Waybill – AWB)

AWB, taşıma sözleşmesini ve yükün teslim alındığını gösteren belgedir. AWB numarası 11 hanelidir; ilk 3 hane havayolu şirketinin kodudur. Konsolide gönderilerde iki tür konşimento bulunur:

• MAWB (Master Air Waybill): Havayolu şirketinin, forwarder’ın konsolide yükü için düzenlediği ana konşimento.
• HAWB (House Air Waybill): Forwarder’ın her bir gönderici ve alıcı için düzenlediği ara konşimento.

Yükünüzü AWB numarasıyla takip edebilirsiniz. Konsolide hava kargonun avantajları için Uzak Doğu Hava İthalatı sayfamıza göz atın.

4. Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin)

Menşe şahadetnamesi, ürünün üretildiği ülkeyi gösterir. Türkiye’de bazı ürünlerde menşe ülkeye göre ilave gümrük vergisi uygulanabildiği için menşe bilgisinin doğru beyan edilmesi önemlidir. Ürünün hangi havalimanından uçtuğu menşeyi değiştirmez; örneğin Çin’de üretilip Hong Kong’dan uçan ürün Çin menşelidir.

5. Ürüne Özel Belgeler

• Uygunluk belgeleri: CE gibi belgeler ve ürün güvenliği denetimleri (örneğin TAREKS kapsamındaki kontroller) ürünün GTİP’ine göre gerekebilir.
• Tehlikeli maddeler: Lityum pil, kimyasal, aerosol gibi ürünlerde güvenlik bilgi formu (MSDS) ve tehlikeli madde beyanı gerekir.
• İzne tabi ürünler: Gıda, kozmetik, medikal cihaz gibi ürünlerde ilgili kurumların izin veya kayıt şartları bulunabilir.

Türkiye’de Gümrük Beyanı ve Vergiler

Yük Türkiye’ye ulaştığında gümrük beyannamesi gümrük müşaviriniz aracılığıyla verilir. Ürünün GTİP’ine ve menşeine göre gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi ve KDV gibi yükümlülükler hesaplanır. Vergi oranları ve ithalat rejimi her yıl güncellenebildiği için siparişten önce gümrük müşavirinizle ürününüze özel kontrol yapmanızı öneririz.

En Sık Yapılan Belge Hataları

1. Fatura, çeki listesi ve AWB’deki adet veya ağırlıkların birbirini tutmaması
2. Ürün tanımının “parts”, “goods” gibi belirsiz ifadelerle yazılması
3. Menşe ülkenin eksik veya yanlış beyan edilmesi
4. Tehlikeli madde içeren ürünlerin önceden bildirilmemesi
5. Uygunluk belgelerinin yük Türkiye’ye ulaştıktan sonra aranmaya başlanması

Sürecin tamamı için Çin’den hava kargo ile ithalat rehberimizi okuyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular